PANDEMİ SÜRECİNDE AİLE

PANDEMİ SÜRECİNDE AİLE

Bütün dünyada etkileri hala devam etmekte olan COVİD-19 salgını sebebiyle birçoğumuz günlük yaşantımızda meydana gelen değişikliklere ayak uydurmakta zorlanıyoruz. Sevdiğimiz insanlarla dahi temastan kaçınma, aktivitelerimizde kısıtlanma, rutin işlerimizin değişmesi gibi durumlar bireylerde büyük oranda stres ve kaygı bozukluklarına sebep olabiliyor. Aile bireylerinde herkes pandemi sürecini aynı şekilde geçirmeyebilir ama genel olarak gözlemlendiği zaman bireylerde ani öfke patlamaları, korku, tahammül seviyesinde azalma, eskiye nazaran daha fazla can sıkıntısı, sürekli uyuma isteği gibi duygulanımlar meydana gelebiliyor.

Peki Pandemi sürecinden çocuklar ve ergenler nasıl etkileniyor?

Pandemi ve beraberinde getirdiği şartlara çocukların tarafından bakıldığında alışılması büyük aile bireylerine oranla daha zordur. Bir anda etraflarındaki düzenin değişmesi, dışarı çıkamama, arkadaşları ile vakit geçirme alanlarının ve zamanlarının daralması hatta artık çok da kalmaması, aile bireyleri ile temas halinde olmama çocukların bocalamasına sebep oluyor. Çocukları virüsü ve bu virüsün etkilerini aile bireylerinin dışında etrafından ya da dijital platformlardan duyması dünyanın güvenli bir yer olduğu düşüncesini de sorgulatır hale getiriyor. Bu yüzden çocuklara onların anlayabileceği şekilde açıklama yapmak ve soru sorabilecekleri bir ortam sağlamak oldukça önemlidir.

Ergenleri ise ergenlik döneminin özellikleri göz önüne alındığı zaman evden dışarı çıkamamak, aile bireyleri ile çok fazla iletişim halinde olmamak, arkadaşları ile sınırlı şekilde görüşmek bu sebeple sosyal medyaya yönelmek içe kapanmalarına, öfke patlamalarına, riskli davranışlara, kaygıya ve normalden daha fazla agresif olmaya itiyor.

Pandemi döneminde çocukların ve ergenlerin mental sağlıklarının korunması son derece önemlidir. Bunun için ilk olarak çocuklarınızı bilgilendirin. Yaş grubu gözetmeksizin anlayabilecekleri ifadelerle göz teması kurarak koronavirüsün yeni bir virüs olduğu, ülkemizde ve dünyada birçok kişinin bu sebeple hastalandığı ama çoğunun durumunun iyi olduğu, her hasta olanın bu virüsü taşımadığı belirtilerin başka bir hastalıktan da meydana gelebileceği ancak her koşulda hijyene dikkat edilmesi gerektiği anlatılmalıdır.

Bu süreçte çalışan anne-babaların çocuklarına işten geldikleri zaman onlara artık neden sarılıp öpemediklerini açıklamak çocukların kendilerini biraz daha rahat hissetmelerine sebep olacaktır. Çocukların sordukları soruları tekrar sorabilecekleri unutmamalıdır. Onlara yine sakin ve açıklayıcı şekilde sorunun cevabını vermek çocuğun stres ve kaygı seviyesini azaltıcı bir unsurdur.

Çocuklar ve ergenler ile iletişim kurarken onları dikkatle dinlediğinizi ve anladığınızı kullandığı kelimelerin bazılarını onlara yansıtarak fark etmelerini sağlayın. Ergenlere onlarla konuşurken bir yetişkinle iletişim kuruyormuş hissiyatını yaşatmanız, onların duygu ve düşüncelerine saygı duyduğunuz mesajı verilmelidir.

Anne babalar bu süreçte kendi davranışlarını kontrol edebilmeli, çocuklarına karşı olabildiğince sabırlı ve toleranslı olmalıdır. Çocuklarınız ile birlikte evde oyun oynamak, film izlemek fiziksel aktiviteler yapmak hem sizin hem çocuklarınızın rahatlamasına, biraz olsa bu sürecin olumsuz etkilerinden uzaklaşmanıza yardımcı olacaktır. Bunun yanında hep birlikte gevşeme egzersizleri yapmak stres ve kaygı düzeyinizi indirgemenizde faydalı bir unsurdur.

Son olarak koronavirüs sebebiyle bir yakınınızı kaybetmiş iseniz çocuklarınıza her bireyin bir yas süreci olduğunu fakat bunun kişiden kişiye değişebileceğini yas sürecinde olan bireylere saygılı ve özverili olmamız gerektiği vurgulanmalıdır. Yas sürecinin bir normali olmadığı çocuklara ve aile üyelerine anlatılmalıdır. Kesinlikle yas sürecindeki bireye kaybı hakkında “en azından artık acı çekmiyor, sen güçlüsün, kader, ömrü bu kadarmış, artık evin erkeği sensin” gibi ifadelerde bulunulmamalıdır. Çocuk ve ergenlerin ölüme bakış açıları yaşa ve kültürlerine göre değişir. Okul öncesi çocuklar ölümün sürekli olduğunu anlamayabilirler ve ölümün fiziksel gerçekliğini anlamaları için yardım gerekebilir. Okul çocukları ölen kişinin geri gelmesini istemelerinden dolayı hayal ile gerçeği ayırt edememe, hayalet görmüş gibi aktarım yapma olasılıklar söz konusudur. Ergenlerde ise ölüme karşı öfke ve dürtüsel hareketleri, okulla ve arkadaş çevresi ile ilgili sorunları tetikleyebilir. Bundan dolayı çocuklara ve ergenlere bu ölümün onların hatalarının neden olmadığını veya bunun bir ceza olmadığını açıklamak ve yargılamadan onların duygularını dinleme, kendilerini ifade etmelerine izin verilmelidir.

 

Sağlıkla Kalın

Psk.Elif Aycan TAŞKIRAN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynakça:

https://www.cstsonline.org/assets/media/documents/CSTS_FS_Helping_Homebound_Children_duri

https://www.unicef.org/coronavirus/how-talk-your-child-about-coronavirus-covid-19

http://psikiyatri.org.tr/uploadFiles/2420201236-cocuklarCOVID.pdf

https://www.nasponline.org/resources-and-publications/resources-and-podcasts/school-climate-safety-and-crisis/health-crisis-resources/helping-children-cope-with-changes-resulting-from-covid-19